Хувийн хэвшил давамгайлсан
Зээлийн мэдээллийн санг үүсгэн байгуулах
гэрээнд гарын үсэг зурлаа

6 дугаар сарын 9-ний өдөр арилжааны 15 банк, банк бус санхүүгийн 2 байгууллага нь аж ахуйн тооцоонд ажиллах зээлийн мэдээллийн сан байгуулах тухай гэрээнд гарын үсэг зурлаа. Монголын Банкуудын Холбооны (МБХ) байранд болсон гарын үсэг зурах ёслолын ажиллагаа нь үүсгэн байгуулагч 17 байгууллага, МБХ болон ЭЗБШӨЧ төслийн хамтын хүчин чармайлтын үр дүн байлаа.

Энэхүү ажил нь Монгол Банк (МБ) болон Төслөөс 2005 оны 11 дүгээр сарын 2-ны өдөр ”Зээлийн мэдээллийн сангийн ирээдүй” гэсэн нээлттэй ярилцлага зохион байгуулснаар эхэлсэн юм. Арга хэмжээнд нийтдээ 80 оролцогчид, үүний дотор МБХ, арилжааны 13 банк, банк бус санхүүгийн 32 байгууллага, нийтийн аж ахуйн 4 компани оролцсон юм. Уулзалтын үеэр МБ-наас Зээлийн мэдээллийн санг (ЗМС) хувийн хэвшилд шилжүүлэхэд бэлэн байгаагаа олон нийтэд албан ёсоор зарласан билээ.

ЭЗБШӨЧ төсөл, МБ нь сонирхогч талуудыг оролцуулсан нээлттэй ярилцлагыг 2006 оны 6 дугаар сарын 29-ний өдөр дахин зохион байгуулж, уг ярилцлагад төслийн шугамаар уригдаж ажилласан олон улсын зөвлөх н. Рожер Най өөрийн судалгаа, дүгнэлтээ дэлгэрэнгүйгээр танилцуулсан презентаци тавьсан бөгөөд МБ-наас ЗМС-г хувьчлах бэлтгэлийг хангахын тулд нэн шаардлагатай зарим арга хэмжээ авахыг зөвлөмж болгосон юм. Эдгээр зөвлөмжид дараах арга хэмжээ орсон. Үүнд:

• Хэрэглэгчийн санал хүсэлт, гомдлыг шийдвэрлэхийн тулд харилцаа холбооны сайжруулсан холболтын техник хангамж, программ хангамжийг суурилуулж бэлтгэл ажлыг хангах
  
• Хэрэглэгчдэд зориулсан лавлагааны нэрлэсэн төлбөр бий болгох
  
• Хувийн хэвшлийн ЗМС-гийн эрх зүйн хувилбаруудыг судлах
  
• Иймэрхүү шинэ аж ахуйн нэгж байгуулахад саад болох дараах гол асуудлуудыг ярилцаж, шийдвэрлэхийн тулд оролцогч талуудын бүрэлдэхүүнтэй ажлын хэсэг зохион байгуулах:
  
  • Хувьцаа эзэмшигчид болон гишүүнчлэлийн бүрэлдэхүүнийг тодорхойлох
    
  • Бизнес төлөвлөгөө боловсруулах
    
  • ЗМС-г хэзээ хувьчлах асуудлыг тодорхой болгох
    
  • Мэдээллийн аюулгүй байдал, үнэн зөв, цаг хугацаанд зохицсон байх, нууцлал, мэдээлэл авах боломжийг хангах
    
  • Үйл ажиллагааны эхний шатанд гадаадаас техникийн туслалцаа авах.

МБХ нь Төслийн дэмжлэгтэйгээр 2007 оны 2 дугаар сарын 28-ны өдөр МБ-ны дэргэд ажиллаж буй одоогийн ЗМС-гийн үйлчилгээг сайжруулах боломжийг судлах зорилгоор банкуудын удирдах ажилтнуудыг оролцуулсан уулзалт зохион байгуулав. ЗМС-гийн өнөөгийн статусын талаархи Төслийн дүгнэлт, цаашид хэрэгжүүлж болох арга хэмжээний талаар ярилцсан ярилцлагын үр дүнд оролцогчдын зүгээс зээлийн мэдээллийн үйлчилгээ үзүүлэх хувийн хэвшлийн хяналтад ажиллах компани байгуулах чиглэлд Харилцан ойлголцлын санамж бичиг (ХОСБ) боловсруулах Ажлын хэсэг байгуулах асуудлаар тохиролцлоо. 2007 оны 4 дүгээр сарын 27-ны өдөр МБХ, ЭЗБШӨЧ төслийн ивээл дор арилжааны 13 банк, банк бус санхүүгийн 3 байгууллага нь зээлийн мэдээллийн үйлчилгээ үзүүлэх хувийн хэвшлийн хяналтад ажиллах компани байгуулах тухай ХОСБ-т гарын үсэг зурсан юм. ХОСБ-ийн дагуу шинээр байгуулагдах Ажлын хэсэг нь дараах ажлуудыг хийж гүйцэтгэхээр болсон. Үүнд:

• Бизнес төлөвлөгөө боловсруулах
  
  • МБ-ны дэргэд ажиллаж буй ЗМС нь шинээр байгуулагдах хувийн хэвшлийн зээлийн мэдээллийн сан болж ажиллаж эхлэх тул түүнийг хувьчлах стратегийн шийдлийг зөвлөмж болгох
    
  • Зээлийн мэдээллийн санг шинээр ажиллуулах боломжийг хангахын тулд хууль эрх зүйн шинэчилсэн актуудын хэрэгжилтэд хяналт тавих
    
  • ЗМС-гийн мэдээллийг хэн ашиглах боломжтой, хувь нийлүүлэгчид нь хэн байж болох талаар зөвлөмж гаргах
    
  • Компанийн бүтцийн талаар зөвлөмж өгөх
    
  • Техникийн туслалцаа, санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх стратегийн түнштэй холбоо тогтоон хамтран ажиллаж, хэлэлцээр байгуулах.

ЗМС-гийн бүтцийн асуудлаар Олон Улсын Санхүүгийн Корпорац (ОУСК) - аас техникийн зохих дэмжлэг үзүүлнэ гэж Төслийн зүгээс найдаж байсан бөгөөд 2007 оны 4 дүгээр сард ОУСК-ийн Олон Улсын Зээлийн сангийн баг Монголд ирсэн юм. Тэд Ажлын хэсэг, томоохон банкууд болон Монгол Банкны удирдлагуудтай хэд хэдэн удаа уулзаж, оролцогч талуудад презентаци тавьсны үр дүнд ОУСК-ийн баг, Ажлын хэсэг болон ЭЗБШӨЧ төслийн зүгээс хувийн хэвшлийн зээлийн мэдээллийн санг хөгжүүлэх чиглэлд хамтран ажиллах зарчмын асуудлаар тохиролцсон билээ.

ОУСК-тай байгуулсан зөвлөх үйлчилгээний энэхүү гэрээний дагуу ОУСК-аас Ажлын хэсэгт зохих технологийн борлуулагч болон үйл ажиллагааны түншийг сонгох зэрэг зээлийн мэдээллийн сангийн үйл ажиллагаатай холбоотойгоор гарах зардлыг тэнцүү хэмжээнд санхүүжүүлэх техникийн туслалцаа үзүүлэх юм. Нөгөөтэйгүүр ЭЗБШӨЧ төсөл нь хувийн хэвшил давамгайлсан ЗМС-г байгуулах боломж бүрдүүлэхэд тус дөхөм болох хууль тогтоомж, дүрэм журмыг боловсруулах чиглэлд цаашид үргэлжлүүлэн ажиллах болно.

2007 оны 5 дугаар сарын 14-ний өдөр МБХ-ны хуулийн мэргэжилтнүүд, ЭЗБШӨЧ төслийн шугамаар ирсэн зээлийн мэдээллийн сангийн олон улсын эксперт ноён Рожер Най-н бүрэлдэхүүнтэй багаас санал болгож буй шинээр байгуулагдах хувийн хэвшлийн зээлийн мэдээллийн сангийн эрх зүйн хүрээний асуудлаархи өөрсдийн санал, зөвлөмжийг танилцууллаа. Эдгээр презентацид орчин үеийн зээлийн мэдээллийн сангийн зарчмуудыг дэмжиж, ЗМС-гийн тухай шинэ хуулийн төслийг танилцуулснаас гадна одоогийн мөрдөж буй холбогдох хэд хэдэн хуулиудад оруулах нэмэлт өөрчлөлтүүдийн талаар орсон байлаа.

2007 оны 10 дугаар сард МБХ, ОУСК-ийн хооронд байгуулах техникийн туслалцааны гэрээнд гарын үсэг зурах бэлтгэл ажлын хүрээнд ОУСК-ийн зээлийн сангийн мэргэжилтэн, МБХ-ны ЗМС-г байгуулах Ажлын хэсэгтэй хамтран техник эдийн засгийн тооцоо, судалгаа хийх, мөн бизнесийн төлөвлөгөө боловсруулах чиглэлд хийх ажлуудыг тодорхойлох зорилгоор ажиллалаа.

2007 оны 12 дугаар сард ОУСК нь МБХ-ны ЗМС-гийн Ажлын хэсэгт өөрсдийн боловсруулсан хувийн хэвшлийн зээлийн мэдээллийн сангийн техник эдийн засгийн тооцоо, бизнес төлөвлөгөөг танилцуулж, түүний бүтэц, үйл ажиллагааны талаар зөвлөмж өглөө. МБХ нь уг тайланг өөрийн гишүүдэд тарааж танилцуулан МБХ-ны ЗМС-гийн Ажлын хэсгийн хэд хэдэн уулзалтуудаар ярилцсаны дараа 2008 оны 5 дугаар сарын 7-ны өдөр дээрх зөвлөмжүүдийн талаар дахин ярилцаж, тэдний саналыг авсан юм.

Үүсгэн байгуулах гэрээ МБХ-ны ЗМС-гийн Ажлын хэсгийн хүсэлтээр ЭЗБШӨЧ төсөл Санг үүсгэн байгуулах баримт бичгийн төсөл боловсруулсан бөгөөд уг баримт бичигт 2008 оны 6 дугаар сарын 9-ний өдөр гарын үсэг зурсан юм. Санг үүсгэн байгуулах ерөнхий нөхцлүүдэд дараах орж байна. Үүнд:

• Компанийг ”Зээлийн мэдээллийн төв” ХХК гэж нэрлэнэ
  
• Компани нь ”Зээлийн мэдээллийн сангийн тухай хууль”-ийн дагуу бизнесийн үйл ажиллагаа явуулна
  
• Компанийн хувьцааны дор хаяж 51%-ийг Монгол улсын хуулийн этгээдүүд эзэмшинэ
  
• Компанийн хувьцааны 41 хүртэлх хувийг гадаад орны хувь хүн эсхүл хуулийн этгээд эзэмшиж болно
  
• Үүсгэн байгуулагчдаас ЗМС-гийн хөгжилд өнөөг хүртэл оруулсан хөрөнгийн хэмжээг уг компанийн хувьцаанд хөрвүүлнэ.

Компани нь Монгол улсын хуулийн дагуу улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн нөхцөлд 49 хүртэлх хувийг Монгол улсын ЗМС-гийн оператор компани, 51 хувийг Монгол улсын хувийн хэвшлийн оролцогч талууд эзэмших, олон улсын хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдөхүйц компани байгуулж, үйл ажиллагааг нь явуулах тендер зохион байгуулахад ОУСК-ийн туслалцааг авах юм. Төслийн зүгээс Үүсгэн байгуулагчдын Ажлын хэсэгт зөвлөмж өгч буй ажлаа үргэлжлүүлэн гүйцэтгэх болно.